تبیین رفتار مالی سرمایه‌گذاران در پلتفرم‌های خدمات مالی هوشمند: نقش داده‌مند شدن تعاملات، شفافیت الگوریتمی و اعتماد در تصمیم‌گیری مالی میانجی‌شده توسط هوش مصنوعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی قزوین، قزوین، ایران

2 پژوهشگر

چکیده

این پژوهش با هدف تبیین نقش داده‌مند شدن تعاملات کاربران (DDI) و شفافیت الگوریتمی (AT) در شکل‌دهی رفتار مالی سرمایه‌گذاران در پلتفرم‌های خدمات مالی هوشمند انجام شد. افزایش اتکای کاربران به سامانه‌های هوشمند اهمیت اعتماد، شفافیت و کیفیت تصمیم‌گیری الگوریتمی را دوچندان کرده است. مدل پژوهش توضیح می‌دهد که داده‌مندی و شفافیت، ادراک کاربران از قابلیت اتکا و فهم‌پذیری سامانه را تقویت کرده و از این مسیر به افزایش اعتماد به الگوریتم می‌انجامند؛ اعتمادی که مشارکت در تصمیم‌گیری مالی میانجی‌شده توسط هوش مصنوعی (AIDM) و در نهایت رفتار مالی کاربران را جهت‌دهی می‌کند.

داده‌ها از ۴۹۷ سرمایه‌گذار فعال پنج کارگزاری و با پرسشنامه ۳۴ گویه‌ای لیکرت جمع‌آوری شد. روایی و پایایی با تحلیل عاملی تأییدی و مدل مفهومی با مدل‌یابی معادلات ساختاری (CB-SEM) آزمون شد. معناداری اثرات غیرمستقیم نیز با بوت‌استرپ بررسی گردید.

یافته‌ها نشان دادند DDI و AT هر دو اثر مثبت و معناداری بر اعتماد دارند و AT قوی‌ترین پیش‌بین است. اعتماد نیز به‌طور معنادار AIDM را افزایش داد و این تصمیم‌گیری رفتار مالی را بهبود بخشید. مدل توانست بخش قابل‌توجهی از واریانس اعتماد، AIDM و رفتار مالی را تبیین کند.

پژوهش، برای نخستین‌بار در ایران، تعامل داده‌مندی، شفافیت، اعتماد و تصمیم‌گیری مبتنی بر هوش مصنوعی را در یک چارچوب یکپارچه بررسی می‌کند.

موضوعات