تدوین چارچوب تحول مدل کسب‌وکار در عصر هوش مصنوعی مولد

دف: هوش مصنوعی مولد به‌عنوان فناوری تحول‌آفرین، تغییر منطق خلق، ارائه و کسب ارزش در سازمان‌ها را امکان‌پذیر می‌کند. با توجه به نبود چارچوبی جامع برای تبیین ابعاد تحول مدل کسب‌وکار مبتنی بر این فناوری، پژوهش حاضر با هدف تدوین چارچوب تحول مدل کسب‌وکار در عصر هوش مصنوعی مولد انجام شد.

روش: این پژوهش کاربردی و کیفی است و با روش تحلیل مضمون انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزه‌های مدیریت کسب‌وکار، تحول دیجیتال، فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی گردآوری و با الگوی شش‌مرحله‌ای براون و کلارک تحلیل شد. در این فرایند، ۱۴۷ کد اولیه استخراج و پس از پالایش در قالب ۴۱ مضمون پایه، ۱۲ مضمون سازمان‌دهنده و ۵ مضمون فراگیر طبقه‌بندی شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد تحول مدل کسب‌وکار مبتنی بر هوش مصنوعی مولد در پنج بعد شامل پیشران‌های فناورانه، تحول منطق خلق ارزش، بازطراحی فرایندها و قابلیت‌های سازمانی، نوآوری مدل درآمدی و مزیت رقابتی، و الزامات انسانی، مدیریتی و حکمرانی هوش مصنوعی قابل تبیین است. قابلیت‌های فناورانه و داده‌ای، آمادگی سازمانی، ارزش پیشنهادی هوشمند، فرایندهای هوشمند، قابلیت‌های پویای سازمانی، کسب‌وکار داده‌محور و حکمرانی هوش مصنوعی از عوامل کلیدی تحول هستند.

نتیجه‌گیری: تحول مدل کسب‌وکار در عصر هوش مصنوعی مولد تغییر فناوری نیست، بلکه فرایندی راهبردی برای بازطراحی ارزش پیشنهادی، فرایندهای سازمانی، مدل درآمدی و تعامل با مشتری است. این چارچوب می‌تواند به سازمان‌ها در توسعه زیرساخت‌ها، ارتقای منابع انسانی، مدیریت تغییر و بهره‌برداری از فرصت‌های هوش مصنوعی مولد کمک کند.